Non-dualiteit, ook wel a-dvaita genoemd, betekent niet-twee. Alles in het universum is dus één, namelijk energie. Energie die miljarden vormen aan neemt, zoals planten, lucht, dieren, bomen en mensen. Ook wij mensen zijn simpelweg energie. Alhoewel wij onszelf graag als superieur willen ervaren is dit niets van waar. Wij zijn onderdeel van het geheel maar omdat er bij ons iets bijzonders plaats vindt, namelijk het ego dat we krijgen op ongeveer anderhalf jaar oud, krijgen we een zelfbewustzijn.

De IK komt tevoorschijn

Het IK-idee en IK-gevoel dat ontstaat is heel erg handig om te kunnen overleven als voor de sociale interactie waartoe we geneigd zijn. Dat we onszelf zien als individu is dan ook erg nuttig en noodzakelijk. Alleen is het IK-idee bij de mens nogal doorgeslagen.

Naarmate je als kind ouder wordt neemt het een steeds krachtiger vorm aan. Dan komt het moment waarop een extra idee ontstaat: ‘als ik dit ben, moet ik ook ‘goed genoeg’ zijn!’, waarop je op zoek gaat naar bevestigingen in je omgevingen. Het in stand houden van je zelfbeeld begint dan een dagtaak te worden. De een gaat dominant gedrag vertonen om zichzelf te bewijzen en de andere gaat pleasend gedrag vertonen in de hoop dat andere ze dan wel goed genoeg vinden.

We leven met het idee dat wij als IK ons leven besturen, en daarom willen we wél dat het de juiste kant op gaat. Maar hoezeer we ook proberen om pijn te vermijden en plezier te verkrijgen, we hebben allemaal te maken met zowel voorspoed als tegenslag.

Het leven, zou je kunnen zeggen, is wat je overkomt terwijl je andere plannen maakt.

Had je tien jaar geleden kunnen voorspellen hoe je leven er nu uitziet? Sterker nog, als je aan het eind van de dag terugkijkt naar wat je die ochtend van plan was en wat er uiteindelijk is gebeurd, dan zit daar vaak een (groot) verschil in.

En als het leven anders loopt dan we wensen, ontstaat er frustratie. En zo leven we met de angst voor wat er in de toekomst allemaal zou kunnen gaan gebeuren. Daarnaast sleuren veel mensen ook nog een rugzak mee waar ‘verleden’ op staat die vol zit met verwijten, schuldgevoelens, verdriet en boosheid. Met als gevolg nog meer piekeren, nog meer stress en verkramping. We gaan mentaal lijden.

Uit wanhoop grijpen we naar materialisme om ons weer goed te voelen in de hoop dat dit alles oplost. Het gebeurt niet alleen met televisies of schoenen maar ook met eten. Want ook chocolade, sigaretten en bier doen prima hun werk. En voor de gevorderden onder ons zijn er nog altijd drugs en antidepressiva. Maar we krijgen al snel door dat dit gevoel maar tijdelijk is, en op dat moment gaan we op zoek naar nieuwe methoden (of we blijven hangen), zoals bijvoorbeeld carrière maken of ‘ik word spiritueel!’, in de hoop dat alles dan wel goed zal zijn.

Je handelt dus nog steeds vanuit de principe niet goed genoeg te zijn en je bent nog steeds op zoek.

Wat doen we fout?

Het antwoord is: helemaal niets! Alles is onderdeel van het spelletje dat we ‘leven’ noemen. En dingen kunnen nooit anders zijn dan dat ze zijn. Er is dus in feite niks mis met onze maatschappij en gejaagde en gestreste samenleving waarin we leven. Het is zoals het is.

Maar omdat wij constant op zoek zijn naar alles om ons heen ‘goed’ te maken, en dit slechts maar een tijdelijk effect oplevert zien we vaak niet deze manier van handelen niet werkt. We proberen vaak ballonnetjes op te lossen door er nieuwe ballonnetjes aan toe te voegen (zie afbeelding). Non-dualiteit draait om het doorprikken van het allereerste ‘ballonnetje’: het ‘IK-idee’. Dat is de directe bevrijdingsweg.

Het ‘IK” gevoel en gedachte is iets wat in ons ontstaat. Het idee dat je iemand bent, is echt maar een idee – wel een leuk en functioneel idee, maar niet meer dan dat. Er is niemand, en alles is één energie in beweging. De wind waait, de regen valt, de boom groeit, de planeet draait en de mens praat en handelt. Het gaat allemaal vanzelf.

Bevrijding ontstaat door inzicht en niet door inzet

De kramp van het goed genoeg moeten zijn en alles onder controle willen houden, komt te vervallen, waardoor het leven lichter aanvoelt, meer ontspannen wordt en er meer innerlijke rust ontstaat.

Je hebt geen enkele controle, want je hebt geen vrije wil. Een mens is niet anders dan een verschijning in het ene, en kan het ‘ene’ dus nooit totaal bevatten, zoals een oog alles kan zien, maar niet zichzelf. Alles is bewustzijn, alles is energie, alles is het Zelf. Het besef dat ook jij als verschijningsvorm vanzelf ‘gebeurt’, zorgt voor een diepe rust.

Je bent altijd al goed geweest zoals je bent, en het leven is een geheel verzorgde reis, inclusief alle ups en downs.